Marakeş'in Kutubiye Minaresi

Marakeş'in Kutubiye Camii ve büyük minaresi, Marakeş'in Müslüman Batı'nın başkenti olduğu hicrî altıncı yüzyılın sonlarında (on ikinci yüzyılın sonları) yükseltilen, Muvahhid (Almohad) imparatorluğunun nişane anıtıdır. Muvahhidler (el-Muvahhidûn, Allah'ın birliğini ikrar edenler), Yüksek Atlas'ta doğan, Mağrib boyunca ve Endülüs'e yayılan, Murâbıtların yerini alan ve Fas'tan orta İber'e uzanan bir imparatorluk kuran Berberî bir dinî ıslah hareketiydi. Sade ıslahatçılardı ve mimarileri mizaçlarına uyuyordu: ölçekte görkemli, süslemede ölçülü ve biçimlerinde yanılmaz. İki aşamada, Abdülmü'min ve haleflerince inşa edilen ve bugünkü biçimini Ya'kūb el-Mansûr döneminde alan Kutubiye, kırmızı taş ve tuğladan yüksek bir kare minarenin hâkim olduğu, atnalı ve dilimli kemerlerden geniş bir hipostil câmidir. Minarenin üst yüzleri sebka, yani iç içe geçmiş baklava biçimli kemerlerden bir ağ ile süslüdür ve zirvesi bir fener ve kademeli yaldızlı bronz kürelerden bir alemle (cümcüme) taçlanmıştır. Bu minare, imparatorluk boyunca büyük Muvahhid kulelerinin örneği oldu; Sevilla'nın Giralda'sı ve Rabat'ın bitmemiş Hasan kulesi onun kardeşleridir. Câmi adını, bir zamanlar yanında duran kitapçılar çarşısından, Kutubiye'den alır. Çevresinde Marakeş, kırmızı kerpiç duvarlardan ve bahçelerden bir şehirdi; karlı Yüksek Atlas'ın altında ovasına kurulmuş; doruğundaki bir Berberî imparatorluğun güney başkenti. Anıtlar ve hanedan, Mağribli tarihçiler İbn İzârî ve Merrâküşî ile İbn Ebî Zer' tarafından kaydedilir. Bu sahne, Muvahhid başkentini tasvir eder: sebka kafesi ve yaldızlı alemiyle hipostil câmi üzerinde yükselen kırmızı kare minare, şehrin kırmızı surları ve ufukta Atlas'ın beyaz zirveleri; gücünün doruğundaki Müslüman Batı'nın mimarisi.